Yunan mitolojisinin en gizemli topluluklarından biri olarak kabul edilen Amazon kadınlarının kökenine ilişkin dikkat çekici bir değerlendirme Uşak'tan geldi. Uşak'ın tarihi fotoğrafları ve geçmişine dair paylaşımlarıyla tanınan Uşaklı Ömer Aşcı, antik kaynaklara dayanarak Amazon savaşçı kadınlarının doğum yeriyle ilgili farklı bir bakış açısını kamuoyuyla paylaştı.
Aşcı'nın aktardığı bilgilere göre, bugüne kadar Amazonların anayurdu olarak daha çok Karadeniz kıyısındaki Thermodon (Terme) bölgesi gösterilse de antik dönem yazarı Rodoslu Apollonios'un eserlerinde Amazonların kökeni Phrygia bölgesindeki Akmonia ile ilişkilendiriliyor. Bu iddia, Banaz ilçesi sınırlarında bulunan antik Akmonia kentini yeniden gündeme taşıdı.
Amazonların Kökeni İçin Akmonia Detayı
Yunan mitolojisinde Amazonlar, erkek egemen ordulara karşı mücadele eden cesur ve savaşçı kadınlar olarak anlatılıyor. Homeros'tan Herodotos'a kadar birçok antik yazar, Amazonları farklı coğrafyalarda konumlandırırken, Rodoslu Apollonios'un anlatımı ise diğerlerinden ayrılıyor.
Aşcı'nın paylaştığı bilgilere göre Apollonios, "Argonautika" adlı eserinde Amazonları savaş tanrısı Ares ile su perisi Harmonia'nın kızları olarak tanımlıyor. Anlatıya göre Harmonia ile Ares'in buluştuğu yer, Phrygia'daki Akmonia'nın sarp ve ormanlık bölgeleri olarak gösteriliyor. Burada dünyaya gelen Amazon kızlarının zamanla savaşçı bir topluluk oluşturduğu ifade ediliyor.
Tarihçiler Aynı Geleneğe İşaret Ediyor
Ömer Aşcı, bu anlatının yalnızca Apollonios'un yorumu olmadığını da vurguladı. Modern klasik filoloji araştırmalarında, Apollonios'un bu bilgiyi MÖ 5. yüzyılda yaşamış tarihçi Pherekydes'in eserlerinden aldığı kabul ediliyor.
Buna göre akademik çevrelerde, "Rodoslu Apollonios, Pherekydes geleneğini takip ederek Amazonları Ares ile nymphe Harmonia'nın kızları olarak anlatmıştır." görüşü öne çıkıyor.
Bu değerlendirme, Amazonların kökeni konusunda Banaz ve çevresini kapsayan bölgenin antik çağ anlatılarında önemli bir yere sahip olabileceğini ortaya koyuyor.
Akmonia, Banaz Ovası'na Hakim Noktada Kuruldu
Bugünkü Uşak'ın Banaz ilçesine bağlı Ahat köyünün güneyinde bulunan Akmonia Antik Kenti, Phrygia'nın önemli yerleşimlerinden biri olarak biliniyor.
Doğu-batı doğrultusunda yükselen bir tepe üzerine kurulan kent, Murat Dağı'nın güney eteklerinden Banaz Ovası'na hakim konumuyla dikkat çekiyor. Verimli tarım arazaları, Banaz Çayı'nın kolları ve antik ticaret yollarının kesişim noktasında bulunması, Akmonia'nın tarih boyunca stratejik önem kazanmasını sağladı.
Antik Sardes'ten doğuya uzanan ana ticaret yolu ile kuzey-güney güzergâhındaki yolların kesiştiği bölgede yer alan kentin, döneminin önemli merkezlerinden biri olduğu belirtiliyor.
"Banaz'ın Tarihi Yeniden Değerlendirilmeli"
Ömer Aşcı, antik kaynaklarda yer alan bu bilgilerin Banaz'ın yalnızca arkeolojik açıdan değil, dünya mitolojisi açısından da dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtti.
Aşcı, Amazon kadınlarının kökenine ilişkin anlatıların yalnızca Karadeniz kıyılarıyla sınırlandırılmaması gerektiğini ifade ederek, Akmonia'nın tarihsel ve kültürel mirasının daha kapsamlı araştırmalarla gün yüzüne çıkarılmasının önem taşıdığına dikkat çekti.
