Mardin’in tarihi dokusuyla dikkat çeken Eski Mardin bölgesinde, günlük yaşamın en ilginç ayrıntılarından biri yıllardır değişmeden devam ediyor. Dar sokaklar, merdivenli geçişler ve araçların ulaşamadığı ara yollar nedeniyle çöp toplama hizmetinin bazı bölümlerinde eşeklerden yararlanılıyor.
Gezi Arşiviniz sosyal medya hesabının sahibi Elif Elik, bölgede yaptığı gözlemler ve vatandaşlarla gerçekleştirdiği sohbetler sırasında bu uygulamanın dikkat çekici ayrıntılarını aktardı.
Dar Sokaklar Çözümü Değiştirmedi
Eski Mardin’de bazı sokakların oldukça dar ve merdivenli olması, klasik çöp araçlarının bu bölgelere ulaşmasını zorlaştırıyor. Elik’in aktardığına göre küçük çöp kamyonlarının dahi girmekte zorlandığı bazı noktalarda yıllardır farklı bir yöntem kullanılıyor.
Elik, uygulamanın bölgede uzun bir geçmişe sahip olduğunu belirterek, “Bildiğim kadarıyla sadece Mardin’de var” ifadelerini kullandı.
Tarihi dokunun korunması ve sokakların fiziksel yapısı nedeniyle, çöp toplama konusunda teknolojik alternatiflerin de değerlendirildiği ancak henüz beklenen sonucu veren bir sistemin ortaya çıkmadığı ifade ediliyor.
Robot Sistemi Denendi, Ancak Sokaklar Engel Oldu
Elik’in verdiği bilgilere göre Mardin Belediyesi’nin ilerleyen dönemde robotik bir sistem kullanmayı düşündüğü konuşuluyor.
Ancak dar geçişler ve merdivenli sokaklar, bu tür araçların kullanımında önemli bir engel oluşturuyor. Robotlarla taşıma seçeneğinin değerlendirildiği, hatta denemeler yapıldığı ancak bölgede beklenen verimin alınamadığının vatandaşlar tarafından aktarıldığı belirtildi.
Bu nedenle tarihi mahallelerde eşeklerin kullanıldığı yöntem şimdilik varlığını koruyor.
Yüzyılı Aşkın Süredir Devam Ettiği Belirtiliyor
Elik, uygulamanın 100 yılı aşkın bir geçmişe sahip olduğunu ve Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden bu yana sürdüğünün anlatıldığını söyledi.
Cumhuriyet döneminden itibaren ise uygulamanın belediye hizmetinin bir parçasına dönüştürüldüğü ifade edildi.
Böylece geçmişte zorunluluktan ortaya çıkan yöntem, zaman içerisinde Mardin’in tarihi sokaklarıyla özdeşleşen ilginç bir şehir hizmetine dönüştü.
Çöp Toplayan Eşeklere “Maaş” Olarak Meyve
Uygulamanın en çok merak uyandıran taraflarından biri ise eşeklerin çalışma şartları.
Elik, çöp toplama sırasında görevli personelle yaptığı sohbetten ilginç bir ayrıntı aktardı. Eşeklerin ne karşılığında “çalıştığını” sorduğunda aldığı “Bir tepsi meyve” cevabını ilk başta yanlış anladığını belirten Elik, sonrasında bunun hayvanlara verilen günlük ödül olduğunu öğrendiğini anlattı.
Elik’in aktarımına göre hayvanların özellikle sıcaklığın yüksek olduğu öğle saatlerinde çalıştırılmamasına dikkat ediliyor.
Çalışma Hayatları Sonunda Emekliye Ayrılıyorlar
Elik’in anlattığı bir diğer dikkat çekici ayrıntı ise hayvanların görev süreleri. Aktarılan bilgilere göre eşekler yaklaşık günde 3-4 saat vardiyalı olmak üzere 8-10 yıl çalıştıktan sonra emekliye ayrılıyor ve sonrasında belediyeye ait barınakta yaşamlarını sürdürüyor.
Bu uygulamanın, görev süresini tamamlayan hayvanların yaşamlarının geri kalanında bakım altında tutulmasını amaçlayan bir sistem olarak anlatıldığı belirtildi.
Mardin Sokaklarında Geçmişten Bugüne Uzanan Bir Yöntem
Tarihi Mardin’in dar sokakları, yalnızca mimarisiyle değil, gündelik hayatın kendine özgü çözümleriyle de dikkat çekiyor. Çöp toplama hizmetinde eşeklerin kullanılması, bir yandan geçmişten gelen bir uygulamayı yaşatırken diğer yandan şehrin fiziksel yapısına uyum sağlayan pratik bir yöntem olarak öne çıkıyor.
Elik’in aktardığı bilgiler, teknolojik çözümlerin gündeme gelmesine rağmen merdivenli ve araç girişi olmayan sokakların hala önemli bir engel oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Mardin’in tarihi mahallelerinde yıllardır sürdüğü belirtilen bu sıra dışı uygulama, kentin günlük yaşamına dair en dikkat çekici ayrıntılardan biri olmaya devam ediyor.
