Uşaklı Gıda Mühendisi ve Başdenetçi Osman Işık, gıda ürünlerinde taklit ve tağşişin önlenmesi için tüketicilere önemli uyarılarda bulundu. Işık, özellikle son yıllarda giderek yaygınlaşan bu hileli uygulamaların, hem sağlığı hem de ekonomiyi tehdit ettiğini vurguladı.
Gıda ürünlerinde güvenin, tüketicilerin gönül rahatlığıyla beslenmesini sağlayan en önemli unsur olduğunu belirten Işık, “Beslenme hakkı, herkesin sağlıklı gıdaya ulaşma hakkıdır. Ancak bazı firmalar, haksız rekabet ve maliyet düşürme kaygısıyla bu haktan tüketicileri mahrum bırakıyor” dedi.
Işık’a göre tağşiş, gıda maddelerinin mevzuata veya izin verilen özelliklere aykırı olarak üretilmesi anlamına gelirken, taklit, gıdayı olduğundan farklı göstermek için yapılan manipülasyonları ifade ediyor. Örnekler arasında tereyağına bitkisel yağ katılması, peynire nişasta eklenmesi, zeytinyağına başka yağların karıştırılması ve balda glikoz-fruktoz şurubu kullanılması bulunuyor.
Özellikle üzüm pekmezi üretiminde sahte şurupların kullanıldığını belirten Işık, “Üzüm kullanmadan üretilen pekmezler hem kül miktarını hem pH değerini manipüle ederek tüketiciyi yanıltıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bu uygulamalar yasaklanmış durumda” diye konuştu.
Günümüzde hileleri tespit etmenin eskiye göre daha karmaşık hale geldiğini aktaran Işık, modern analitik cihazların ve bilimsel metotların önemine değindi. Kullanılan teknikler arasında gaz kromatografisi, kütle spektrometresi, HPLC, DNA ve enzim temelli teknikler bulunuyor.
Işık, ürün alırken tüketicilerin dikkat etmesi gerekenleri şöyle sıraladı:
Ürünün etiket bilgileri doğru mu?
Organik olarak satılan ürün gerçekten organik mi?
Katkı maddesi kullanılmış mı?
Sağlık açısından güvenli mi?
Gıda sahtekarlığıyla mücadelede hukuki düzenlemelerin de önemli olduğuna dikkat çeken Işık, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile taklit ve tağşiş yapanlara idari para cezası uygulanabildiğini hatırlattı. Ancak cezaların caydırıcı olmadığını, bu nedenle denetimlerin artırılması ve gerektiğinde işletmelerin faaliyetlerinin durdurulmasının önemini vurguladı.
Işık, “Gıda işletmelerinde iç denetim görevini yürüten mühendisler bağımsız ve etkin bir denetim mekanizması kurmalı. Toplumda bilinçli tüketici sayısı arttıkça, bu hilelerin önüne geçmek mümkün” dedi.
