Dün sabah, Uşak’ın komşusu Denizli Buldan ilçesinde yaşanan 5-1 büyüklüğündeki deprem Uşak’ı da fena salladı ve hepimiz çok korktuk. Bu deprem üzerine Uşak’ın depremlere karşı ne kadar hazır olduğunu merak ettik ve araştırdık.
Bu konuda yaptığı araştırmalarıyla tanıdığımı ve sürekli Uşak kamuoyunu depreme hazırlık konusunda Uşak İnşaat Mühendisleri odası bir önceki Başkanı Ümit Alp ile bir söyleşi gerçekleştirdik. İşte o söyleşi:
-Uşak bu son depremi Gediz-Simav depremlerinden daha çok hissetti
-Öncelikle tüm Ege Bölgesi'ne ve ülkemize, tüm ülkemize ‘geçmiş olsun’ dileklerimi iletirim. Sabahleyin saat 09.21 itibariyle Denizli ili Buldan ilçesi Ertuğrullar Mahallesi civarında bir deprem meydana geldi. 5,1 büyüklüğünde olduğunu resmi kaynaklarımız açıkladı.
Ama biz Uşak’ta bu depremi 5,1’e göre çok daha fazla hissettik. Şehir merkezimizden aracımızla yaklaşık 90 kilometre uzakta.
Simav-Gediz depremleriyle aynı mesafede olan bu depremi daha fazla hissettik. Çünkü; Simav depremlerinde Simav'ın arkasındaki not arttığı Nadar Dağı, Akdağ ve Murat Dağı depremin dalgalarını bizim için kırıyordu ve daha az hissetmemize sebep oluyordu. Ama burada ise arada herhangi bir büyük dağ olmaması hemen Ulubey düzlüğüne doğru yakın bir yerden engelsiz bir hatla Uşak şehir merkezine doğru ulaşmış oldu. Bu yüzden de biz çok fazla salınımları hissettik. Sebebi bu.
“Uşak’ın çevresi de aynı zamanda bir deprem kuşağı içerisinde, bir sarmal içindeyiz. Bu tür depremler uşağı nasıl etkiler?
- Bu gibi konular, daha çok jeoloji mühendisi arkadaşların konusudur. Fakat biz de mesleğimiz geri bilgileri derleyip toplamak zorundayız. Bu yüzden ‘Nasıl etkiler?’ den ziyade şehir merkezindeki depremlerin sıkıntılarından bahsetmeyi tercih ederim. Mesleğimle ilgili olan kısımda; genel olarak depremin olduğu yeri anlatınca şunu söyleyebiliriz: Uşak'ta biz bu kadar hissediyorsak ve alüvyon dolgu bölgesindeki olan yapılaşmalarda daha fazla hissetmişsek tedbir almamız gerekiyor. Yani deprem öldürmüyor. Düzensiz, yanlış yapılmış, mühendislik hizmeti azalmış veya almamış yapılar ölüme yol açtırıyor. Bu anlamdan dolayı biz öncelikle bu konuya vurgu yapmayı isterim. Çünkü sizin yapınız deprem direnci yeterli değil ise bina çöktüğü anda altında insanlar vefat ediyor.
“Bölgede diri fay çok eski binalarınızı kontrol ettirin”
Açıkta gezen bir çobana deprem etki etmiyor. Bu anlamdan dolayı hem idarecilerimizin hem yöneticilerimizin hem de halkımızın daha bilinçli olup yapılarının daha güvenli olmasını sağlamaları gerekiyor. Yeni bina yaparken daha güçlü ve daha düzenli yapmak zorunda. Eski binalarında kontrol ederek sıkıntıları olup olmadıklarına baktırmalarında büyük fayda vardır diyorum. Tabii ki yöremizin etrafı ya da Ege Bölgesi'nin her yerine baktığınızda diri fay haritalarına o kadar çok fay hattının içerisinde olduğunu görüyoruz. Şehrimizin etrafı,ister Banaz’da ki yani sınır hattından başlayıp Banaz’dan Sandıklıya doğru giden fay hattı silsilesinin içerisinde Banaz’da çatallaşması sebebiyle Bana çevresindeki riskli depremlerin olması ihtimali yüksektir. Daha önceleri 1887 yılında burada büyük bir deprem olduğunu biliyoruz. Günümüzde de olması konusunda uzmanlar jeoloji uzmanları uyarıyor.
Salihli Fay Zonu Uşak için en riskli bölgeyi oluşturuyor
En riskli bölge olarak Salihli fay hattının Salihli zonunu gösterebiliriz. Boşluk olduğundan dolayı hemen her an burada da bir deprem olması olduğunu bekliyorlar.
Zaten, Gediz yöresindeki depremleri ellili yaşlardaki herkes gördü, duydu, hissetti biliyor. İşte Denizli'nin çeviri ve Bozkurt ilçeleri arasındaki depremleri biliyoruz.
Afyon Evciler bölgesinde olan depremleri biliyoruz. Buralarda yakın zamanda depremler yaşandı. Bu anlamda Uşak’ın her tarafı fay hatlarıyla dolu ve depreme açık bir şehir. Depremden korunmanın şekli doğru yapının içerisinde olmak.
“Uşak önlemler konusunda hala 17 Ağustos 1999 noktasında duruyor”
-“Yaklaşık 58 bin kişiyi yitirdiğimiz Şubat 2023 depreminden sonra Mimarlar Odası, Uşak Mühendisler Odası ve Uşak Belediyesi ile bir çalışma başlattınız. Uşak’ta ki depreme dayanıksız binaların tespit çalışması başlamıştı. Ama bu âtıl kaldı. Siz sürekli uyardınız, Uşak’ta 400’ü aşkın binanın acil yıkılması gerekiyor diye. Kısacası Uşak’ta olası bir depreme karşı alınacak önlemlerle ilgili çalışmalar ne aşamada bir şey yapılıyor mu?
Uşak İnşaat Mühendisleri Odası Başkanlığı görevini yürüttüğüm süreç içerisinde, değişik kurum ve kuruluşlarla beraber çalışma imkanımız için arayışlarda bulduk. Şubat depremleri de bunun için milat sayılabilecekti. Ama yerel yöneticiler veya merkezi hükümetin temsilcileri bu yörede şehrin depreme duyarlılığı ve direnciyle ilgili, insanların yapısal güvenliği doğru olan binalarda yaşamasıyla ilgili konuları deprem anında hatırladılar. Depremin sıcağı geçince yavaşça diğer işlerine daldıkları için unuttular. O yüzden dolayı şehrimizde bu konuda başka şehirlerde olan çalışmaları yapma şansımız olmadı.
- Yani uşak depreme hazır değil diyebilir miyiz bu yorumunuzu?
Uşak Türkiye'nin diğer yöreleri kadar depreme hazır diyebiliriz. Yani Kahramanmaraş
Depreme ne kadar hazırsa bizde o kadar hazırız. ya da hatayı ne kadar hazırdıysa biz de Uşak olarak o kadar hazırız.
- Ama onların ne kadar hazır olduğu 6 Şubat'ta ortaya çıktı zaten.
- Evet, işte onlar ne kadar hazırsa bizde Uşak olarak o kadar hazırız.
- Yani Allah bir de Şubat yaşatmasın diyorsunuz. Allah'a kaldı işimiz.
-Evet. Uşak 17 Ağustor 1999 depreminde nerdeyse hal orada duruyor.
-Yani, Uşak depremlere hazırlık konusunda 27 yıldır aynı yerde duruyor mu diyorsunuz?
- Maalesef.
- Peki çok teşekkür ediyorum.
- Ben teşekkür ederim. Kolay gelsin.
