Uşak Kent Tarihi Müzesi Müdürü Cengiz Doğan, Mustafa Kemal Atatürk ile Uşşakizade Lâtife Hanım'ın evliliğine uzanan süreci ve Uşak'ın bu tarihi hikayedeki önemini ayrıntılarıyla anlattı. Doğan'ın paylaştığı bilgiler, Cumhuriyet tarihinin en çok merak edilen birlikteliklerinden birinin perde arkasını yeniden gündeme taşıdı.
Doğan, Lâtife Hanım'ın köklerinin Uşak'a dayandığını belirterek, Uşşakizade ailesinin Osmanlı döneminde halı ticaretiyle uluslararası başarı elde eden önemli ailelerden biri olduğunu ifade etti. Ailenin atalarından Helvacızade Hacı Ali Efendi'nin Uşak'tan İzmir'e uzanan ticaret yolculuğunun, yalnızca ekonomik değil kültürel açıdan da iz bıraktığını söyledi.
Kurtuluş Savaşı'nın ardından İzmir'e giren Gazi Mustafa Kemal Paşa ile Latife Hanım'ın ilk yakın teması, genç Latife Hanım'ın yaptığı davet sayesinde gerçekleşti. İzmir'in kurtuluşunun ardından Uşşakizade Köşkü, Başkomutanlık Karargahı olarak kullanılınca Gazi Mustafa Kemal Paşa yaklaşık 16 gün boyunca burada misafir edildi.
Bu süreçte başlayan yakınlaşmanın kısa süre sonra evlilik kararıyla sonuçlandığını aktaran Doğan, Zübeyde Hanım'ın da bu evliliği büyük bir memnuniyetle karşıladığını belirtti. Zübeyde Hanım'ın sağlık sorunları nedeniyle İzmir'e gelerek Latife Hanım'ın konuğu olduğu, ancak kısa süre sonra hayatını kaybettiği de anlatıldı.
Mustafa Kemal Atatürk ile Latife Hanım, 29 Ocak 1923 tarihinde İzmir Göztepe'deki Uşşakizade Köşkü'nde sade bir törenle evlendi. Dönemin geleneklerinden farklı olarak nikahta hem damadın hem de gelinin bizzat hazır bulunması, o gün için dikkat çeken yeniliklerden biri olarak tarihe geçti.
Nikah şahitleri arasında Mareşal Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir Paşa, İzmir Valisi Abdülhalik Renda ve Salih Bozok gibi Cumhuriyet tarihinin önemli isimleri yer aldı.
Cengiz Doğan'ın aktardığı bilgilere göre Atatürk ve Latife Hanım, evliliklerinden yalnızca birkaç hafta sonra, 19 Şubat 1923 tarihinde trenle Uşak'a geldi. İstasyonda binlerce vatandaş tarafından büyük bir coşkuyla karşılanan çift için şehir adeta bayram havasına büründü.
Dönemin tanıklarının aktardığı bilgilere göre istasyondan şehir merkezine kadar uzanan güzergah Uşak halılarıyla döşendi. Halk, "Yaşa Var Ol Gazimiz" sloganlarıyla Gazi Mustafa Kemal Paşa'yı selamlarken, camilerden tekbirler getirildi. Gün boyunca çeşitli ziyaretlerde bulunan Atatürk ve Latife Hanım, gittikleri her noktada yoğun ilgiyle karşılandı.
Ziyaret sırasında Uşaklıların Atatürk'ten şehirde bir gün daha kalmasını istediğini aktaran Doğan, ancak yoğun program nedeniyle bunun mümkün olmadığını, Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın yeniden gelme sözü vererek aynı gün kentten ayrıldığını ifade etti.
Evliliklerinin ardından Ankara'ya yerleşen Atatürk ve Latife Hanım, Cumhurbaşkanlığı'nın ilk konutu olarak kullanılan Çankaya'daki Pembe Köşk'te yaşamaya başladı. Latife Hanım, Türkiye Büyük Millet Meclisi çalışmalarını yerinde izleyen ilk kadın olarak Cumhuriyet tarihinde önemli bir ilke imza attı. Ayrıca birçok yurt gezisinde Atatürk'e eşlik ederek modern Türk kadınının simge isimlerinden biri haline geldi.
Mustafa Kemal Atatürk ile Latife Hanım'ın evliliği 5 Ağustos 1925 tarihinde sona erdi. Boşanmanın ardından İzmir'e dönen Latife Hanım, yaşamının geri kalan bölümünde evliliği hakkında konuşmamayı tercih etti ve yakınlarına da bu konuda vasiyette bulundu.
1975 yılında hayatını kaybeden Latife Hanım, devlet töreni yapılmaksızın Türk bayrağına sarılı naaşıyla İstanbul Edirnekapı Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.
Bugün İzmir'de müze olarak hizmet veren Uşşakizade Köşkü, yalnızca Atatürk ile Latife Hanım'ın evlendiği yer olmasıyla değil, Kurtuluş Savaşı'nın ardından alınan kritik kararların şekillendiği mekanlardan biri olmasıyla da Cumhuriyet tarihinin simge yapıları arasında yer alıyor.
Uşak Kent Tarihi Müzesi Müdürü Cengiz Doğan, Atatürk ile Latife Hanım'ın hikâyesinin yalnızca bir evlilik öyküsü olmadığını, aynı zamanda Uşak'ın Cumhuriyet tarihindeki kültürel ve toplumsal hafızasının önemli parçalarından biri olduğunu vurguladı
