Uşak şehir merkezinde, özellikle İsmetpaşa Caddesi ile Ulu Cami çevresinde günün büyük bölümünü taburesinde geçiren ayakkabı boyacıları, hem geçim mücadelesi veriyor hem de yok olmaya yüz tutmuş bir mesleği ayakta tutmaya çalışıyor. Şehrin hafızasında önemli bir yer edinen bu zanaat, değişen yaşam alışkanlıklarıyla birlikte sessizce tarihe karışıyor.
İsmetpaşa Caddesi’nde bulunan İş Bankası ve Ziraat Bankası önünde uzun yıllardır ayakkabı boyacılığı yapan 60 yaşındaki Yahya Ünsüz, mesleğe çocuk yaşta başladığını anlatarak, “7 yaşından beri bu işi yapıyorum. Şimdi 60 yaşındayım” dedi. Mesleğinin sadece bir geçim kaynağı olmadığını vurgulayan Ünsüz, “Burada olmak, insanlarla konuşmak bana iyi geliyor. Evde durmak istemiyorum. Bu caddenin kokusunu almak istiyorum” sözleriyle işine olan bağlılığını dile getirdi.
Hayatının büyük bölümünü sokakta geçirdiğini belirten Ünsüz, geçmişte ayakkabı boyacılığının daha kazançlı olduğunu ifade ederek, “Eskiden bu işte para vardı. Şimdi spor ayakkabı ve terlik çıktı, iş bitti. Önceden burada büyüklerimle birlikte birçok boyacı olurdu, şimdi kimse kalmadı. Benden sonra bu işi yapacak kimse yok” diye konuştu.
Sigorta sürecini dışarıdan tamamlayarak emekli olduğunu söyleyen Ünsüz, pandemi döneminde bile işini bırakmadığını belirterek, “Pandemide bile gizli gizli gelirdim. Bu işi seviyorum, bırakamam” ifadelerini kullandı.
Öte yandan Ulu Cami yanında ayakkabı boyacılığı yapan Adil Pekmezli de benzer bir yaşam hikâyesine sahip. 1976 yılında, henüz ilkokula giderken mesleğe başladığını belirten Pekmezli, “Zorluklarla geldik. Yazın sıcağı, kışın soğuğu var. Ama alıştık artık” dedi.
1965 doğumlu olduğunu ifade eden Pekmezli, zaman zaman işi bıraksa da yeniden döndüğünü belirterek, “Bir kızım bir oğlum var, memur oldular. Eşim vefat etti. Bu meslekle hayatımı geçirdim” diye konuştu.
Uşak’ta bir zamanlar sokakların vazgeçilmez figürlerinden olan ayakkabı boyacıları, bugün sayılı kişilerle varlığını sürdürüyor. Değişen tüketim alışkanlıkları, hazır giyim kültürünün yaygınlaşması ve yeni neslin bu mesleğe ilgi göstermemesi nedeniyle ayakkabı boyacılığı, şehrin hafızasında kalan son temsilcileriyle birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor.
Bir dönemin en hareketli köşelerinde müşterilerini bekleyen ustalar, bugün yalnızca ayakkabı değil, aynı zamanda geçmişin izlerini de parlatmaya devam ediyor.
