Market raflarında yüzlerce ürün arasında seçim yapan tüketicilerin büyük bölümü yalnızca fiyat ve marka odaklı hareket ederken, uzmanlar ambalaj üzerindeki bilgilerin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor. Gıda Mühendisi ve Gıda Güvenliği Uzmanı Osman Işık, bilinçli gıda tüketiminin temelinin etiket okuma alışkanlığı olduğunu belirterek önemli açıklamalarda bulundu.
Osman Işık, günümüzde tüketicilerin artık sadece karın doyurmak için değil; sağlıklı, kaliteli ve güvenilir ürünlere ulaşmak amacıyla alışveriş yaptığını ifade ederek, “Bir ürünün güvenilir olup olmadığını anlamanın ilk yolu etiket bilgisidir. Tüketici, ambalaj üzerindeki ifadeleri okuyup yorumlayabilmelidir” dedi.
“Ürünün Kimliği Etikettir”
Gıda etiketlerinin ürün hakkında en doğru bilgiyi sunduğunu belirten Işık, tüketicilerin özellikle içerik listesi, üretim tarihi, son tüketim tarihi, alerjen bilgileri ve muhafaza koşullarını mutlaka incelemesi gerektiğini söyledi.
Birçok kişinin “meyve suyu”, “meyve nektarı” ve “meyve aromalı içecek” ifadelerini aynı ürün sandığını belirten Işık, bu ifadelerin tamamen farklı içeriklere sahip ürünleri tanımladığını vurguladı. Özellikle içerik listesinin dikkatle okunması gerektiğini belirten uzman isim, glikoz şurubu, yapay tatlandırıcılar, koruyucular, renklendiriciler, trans yağlar ve yüksek tuz oranı bulunan ürünlerde tüketicilerin daha dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
Işık, kısa ve anlaşılır içerik listesine sahip ürünlerin tüketici açısından daha güven verici bulunabildiğini belirtti.
Alerjen Uyarıları Hayat Kurtarıyor
Gıda alerjisi bulunan bireyler için etiketlerde yer alan alerjen bilgilerinin büyük önem taşıdığına dikkat çeken Osman Işık, özellikle süt, gluten, yumurta, soya, susam, fındık ve deniz ürünleri içeren gıdalarda tüketicilerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.
“Eser miktarda fındık içerebilir” gibi ifadelerin çapraz bulaşma riskine işaret ettiğini belirten Işık, alerjik bireylerin bu uyarıları kesinlikle göz ardı etmemesi gerektiğini kaydetti.
STT ve TETT Karıştırılıyor
Tüketicilerin en sık yaptığı hatalardan birinin son tüketim tarihi ile tavsiye edilen tüketim tarihini karıştırmak olduğunu söyleyen Işık, son tüketim tarihinin özellikle süt, yoğurt ve et ürünleri gibi mikrobiyolojik açıdan riskli ürünlerde bulunduğunu belirtti. Bu tarihten sonra ürünlerin tüketilmesinin sağlık açısından tehlike oluşturabileceğini ifade eden Işık, tavsiye edilen tüketim tarihinin ise ürünün kalite özelliklerini koruduğu süreyi ifade ettiğini söyledi.
Uzman isim, makarna, bisküvi ve konservelerde tavsiye edilen tüketim tarihi geçse bile ürünün hemen bozulmayabileceğini ancak kalite kaybı yaşanabileceğini dile getirdi.
“Doğal” İfadesine Aldanmayın
Ambalajlarda sıkça kullanılan “doğal”, “organik” ve “katkısız” ifadelerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Osman Işık, tüketicilerin yalnızca reklam sloganlarına değil içerik listesine odaklanması gerektiğini ifade etti.
“Organik ürünlerin sertifikalı olması gerekir. ‘Doğal’ ibaresi her zaman katkısız anlamına gelmez” diyen Işık, özellikle çocuklara yönelik ürünlerde etiket incelemesinin daha da önemli olduğunu vurguladı.
Soğuk Zincir Uyarısı
Gıda güvenliğinde muhafaza koşullarının kritik rol oynadığını belirten Osman Işık, özellikle süt ürünleri, et, tavuk, deniz ürünleri ve dondurulmuş gıdalarda soğuk zincirin korunması gerektiğini söyledi.
Soğuk zincirin bozulması halinde zararlı mikroorganizmaların hızla çoğalabileceğini ifade eden Işık, gıda zehirlenmelerinin önemli bölümünün yanlış muhafazadan kaynaklandığını belirtti.
Dondurulmuş ürünlerde buz kristali oluşmasının ürünün çözünüp yeniden donduğunu gösterebileceğini kaydeden uzman isim, çözündürülmüş ürünlerin tekrar dondurulmaması gerektiğini söyledi.
Şişmiş Konserve Alarmı
Ambalaj bütünlüğünün gıda güvenliği açısından büyük önem taşıdığını belirten Işık, şişmiş konservelerin kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini söyledi.
Ezilmiş kutular, vakumu bozulmuş ambalajlar, açılmış kapaklar ve sızıntı yapan ürünlerin ciddi sağlık riski oluşturabileceğini belirten Işık, “Şişmiş konservelerde toksin üreten bakteriler gelişmiş olabilir. Bu ürünler ölümcül sonuçlara yol açabilir” dedi.
Tüketicilere Kritik Tavsiyeler
Osman Işık, bilinçli tüketim için vatandaşların alışveriş sırasında etiketi mutlaka okuması, son tüketim tarihini kontrol etmesi ve hasarlı ambalajlı ürünleri satın almaması gerektiğini söyledi. Soğuk ürünlerin alışverişin sonunda alınmasının önemine dikkat çeken Işık, açılmış ürünlerin uygun koşullarda saklanması gerektiğini belirtti.
Güvenilir marka ve üreticilerin tercih edilmesinin önemine değinen uzman isim, taklit ve tağşiş riski taşıyan ürünlere karşı da vatandaşların dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
Işık, “Gıda güvenliği yalnızca üreticinin değil, tüketicinin de sorumluluğudur. Etiketi okuyan tüketici hem kendi sağlığını hem ailesinin sağlığını korur. Güvenli gıdaya ulaşmanın ilk şartı bilinçli seçim yapmaktır” ifadeleriyle açıklamasını tamamladı.
